Vũ trụ... là tất cả những gì đang có,
hoặc đã có,
hoặc sẽ có.
Hãy cùng đi với tôi.
Một thế hệ trước,
Nhà thiên văn học Carl Sagan đứng đây
và đưa hàng trăm triệu người trong chúng ta
theo một chuyến thám hiểm vĩ đại…
cuộc khám phá vũ trụ bằng khoa học.
Đến lúc lên đường lần nữa rồi.
Chúng ta sắp bắt đầu một hành trình
sẽ đưa chúng ta từ thứ vô cùng nhỏ cho đến thứ vô tận lớn,
từ buổi đầu của thời gian cho đến tận xa trong tương lai.
Chúng ta sẽ khám phá các thiên hà, những mặt trời và thế giới,
lướt làn sóng trọng lực của không-thời gian,
gặp những sinh vật sống trong lửa và băng,
tìm đến các hành tinh của những ngôi sao không bao giờ chết,
khám phá những nguyên tử to lớn như mặt trời,
và các vũ trụ nhỏ hơn các nguyên tử.
Vũ trụ cũng là câu chuyện về chính chúng ta.
Nó là thiên truyện về việc những nhóm người săn bắt hái lượm lang thang
tìm thấy đường tới được các vì sao.
Một chuyến phiêu lưu với rất nhiều người hùng.
Để cho chuyến thám hiểm này, chúng ta cần đến trí tưởng tượng.
nhưng chỉ mình trí tưởng tượng là không đủ.
bởi vì thực tế của thiên nhiên còn kỳ diệu
hơn bất cứ gì chúng ta có thể tưởng tượng.
Chuyến thám hiểm này có được là nhờ hàng thế hệ những người tìm kiếm,
luôn chặt chẽ tuân thủ một bộ quy tắc đơn giản...
Kiểm tra các ý tưởng bằng thí nghiệm và quan sát,
xây tiếp trên những ý tưởng nào qua được bài kiểm tra,
chối bỏ những ý tưởng không qua được,
theo đuổi các bằng chứng dù tới bất cứ đâu
và đặt câu hỏi về tất cả.
Chấp nhận những điều này,
và Vũ trụ là của bạn.
Giờ hãy cùng đi với tôi.
♪ ♪ ♪
Cosmos: A Spacetime Odyssey
Trên Con Tàu Của Trí tưởng tượng này,
thoát khỏi mọi ràng buộc của không và thời gian,
chúng ta có thể đi bất cứ đâu.
Nếu bạn muốn thấy chúng ta đang ở đâu trong không gian,
chỉ cần nhìn ra cửa sổ trước.
trong chiều thời gian, quá khứ nằm bên dưới chúng ta.
Đây là hình ảnh Trái Đất 250 triệu năm trước.
Nếu bạn muốn thấy tương lai, hãy nhìn lên.
Và đây có thể là hình ảnh của 250 triệu năm sau.
Nếu chúng ta muốn mạo hiểm đi tới
nơi xa nhất tới được của vũ trụ,
chúng ta cần biết địa chỉ trong vũ trụ của chúng ta,
và đây là dòng đầu tiên của địa chỉ đó.
TRÁI ĐẤT
Chúng ta đang rời Trái Đất, ngôi nhà duy nhất mà ta biết,
để tới với nơi xa nhất tới được của vũ trụ.
Hàng xóm gần ta nhất, Mặt Trăng, không có trời,
không biển, không sự sống...
chỉ có những vết sẹo của những va đập từ vũ trụ.
Ngôi sao của chúng ta cung cấp năng lượng cho gió và sóng biển
và mọi sự sống trên bề mặt thế giới của chúng ta.
Mặt Trời giữ tất cả mọi thế giới trong Thái Dương Hệ
trong vòng trọng lực của nó, bắt đầu với Sao Thủy...
...tới Sao Kim mây phủ, nơi hiệu ứng nhà kính không thể kiểm soát
đã biến nó thành một dạng địa ngục.
Sao Hỏa...
một thế giới với lượng đất liền ngang ngửa với Trái Đất.
Một vành đai các thiên thạch đá quay quanh Mặt Trời
giữa quỹ đạo của Sao Hỏa và Sao Mộc.
Với bốn mặt trăng khổng lồ và hàng tá mặt trăng nhỏ hơn,
Sao Mộc giống như một Hệ Mặt Trời nhỏ của riêng nó vậy.
Nó có nhiều khối lượng hơn tất cả các hành tinh kia cộng lại.
Vết Đỏ Lớn của Sao Mộc...
một cơn bão lớn hơn 3 lần kích cỡ của cả Trái Đất
đã giận dữ suốt nhiều thế kỷ rồi.
Viên ngọc trên mũ miện của Hệ Mặt Trời, Sao Thổ,
bọc bởi một xa lộ của vô số quả cầu tuyết
đang bay và va đập chậm chạp theo quỹ đạo...
mỗi quả cầu tuyết, một mặt trăng nhỏ.
Sao Thiên Vương...
và Sao Hải Vương,
những hành tinh xa nhất, xa xưa không hề được biết đến
và chỉ được phát hiện sau khi có kính viễn vọng.
Vượt qua các hành tinh ngoại biên đó,
là hàng chục nghìn thế giới nhỏ đóng băng.
Và Sao Diêm Vương là một trong số đó.
Trong tất cả các tàu vũ trụ của chúng ta,
đây là con tàu đã đi xa nhất khỏi nhà…
Voyager 1.
Nó đem theo một thông điệp cho hàng tỉ năm sắp tới,
một thứ để biết chúng ta là ai,
chúng ta cảm thấy gì,
và âm nhạc mà chúng ta tạo ra.
Vùng nước sâu hơn
của đại dương vũ trụ rộng lớn này
và vô số những thế giới của nó... nằm ở phía trước.
Từ đây trở đi, Mặt Trời có lẽ chỉ giống như một ngôi sao khác.
Nhưng nó vẫn giữ lực hút trọng lực của mình
lên triệu triệu ngôi sao chổi đóng băng,
những sản phẩm thừa từ quá trình tạo thành Hệ Mặt Trời
gần 5 tỷ năm trước.
Đó là Đám Mây Oort.
Chưa ai từng thấy nó trước đây, mà họ cũng không thể,
bởi mỗi thế giới nhỏ bé trong đó
cũng cách xa hàng xóm gần nhất của nó
ngang với Trái Đất xa Sao Thổ.
Đám mây sao chổi khổng lồ này bọc lấy Hệ Mặt Trời,
dòng thứ hai trong địa chỉ vũ trụ của chúng ta.
HỆ MẶT TRỜI
Chúng ta chỉ mới có thể phát hiện các hành tinh của những ngôi sao khác
trong vài thập kỷ gần đây,
nhưng chúng ta cũng đã biết số lượng hành tinh là rất lớn...
áp đảo số lượng các ngôi sao.
Hầu hết tất cả chúng đều sẽ rất khác so với Trái Đất,
và khắc nghiệt với sự sống như chúng ta biết.
Nhưng chúng ta biết gì về sự sống?
Đến giờ chúng ta mới chỉ gặp 1 loại.
Sự sống kiểu Trái Đất.
Thấy gì không?
Chẳng có gì cả, đúng không?
Mắt chúng ta chỉ nhìn được một phần nhỏ của ánh sáng trong vũ trụ.
Nhưng khoa học cho chúng ta sức mạnh để thấy những gì các giác quan không thể.
Tia hồng ngoại là dạng ánh sáng nhìn thấy được
với ống nhòm nhìn đêm.
Cho một cảm biến ánh sáng hồng ngoại lên trên màn đêm...
Một hành tinh lang thang.
Một thế giới không có Mặt Trời.
Thiên hà của chúng ta có hàng tỷ chúng, trôi nổi trong màn đêm vô tận.
Chúng là trẻ mồ côi, bị đuổi đi khỏi ngôi sao mẹ của mình
trong sự hỗn loạn khi hệ mặt trời của chúng được sinh ra.
Các hành tinh lang thang nóng chảy ở trong tâm
nhưng đóng băng trên bề mặt.
Có thể có các đại dương của nước thể lỏng
trong khoảng trống giữa hai thái cực đó.
Ai biết có gì có thể đang bơi trong đó?
Đây là hình ảnh của Ngân Hà qua ánh sáng hồng ngoại.
Mỗi một chấm nhỏ, không chỉ các chấm sáng,
đều là một ngôi sao.
Có bao nhiêu ngôi sao?
Bao nhiêu thế giới?
Có bao nhiêu cách để sống?
Chúng ta ở đâu trong bức tranh này?
Thấy cái cánh đang kéo ra kia không?
Đó là vị trí của chúng ta đấy...
khoảng 30.000 năm ánh sáng tính từ trung tâm.
Thiên hà Milky Way
dòng tiếp theo trong địa chỉ vũ trụ của chúng ta.
Chúng ta giờ ở cách nhà mình 100.000 năm ánh sáng.
Ánh sáng, thứ nhanh nhất, cũng phải mất
100.000 năm để đến được đây từ Trái Đất.
Đây là Vòng Xoắn Ốc Lớn của Andromeda,
thiên hà hàng xóm của chúng ta.
Chúng ta gọi hai thiên hà khổng lồ của chúng ta,
và một đàn thiên hà nhỏ hơn khác
là “Nhóm Địa phương”.
NHÓM ĐỊA PHƯƠNG
Từ đây là đã không tìm thấy được thiên hà của chúng ta rồi.
Mà nó chỉ là một trong số hàng ngàn trong Siêu đám thiên hà Virgo.
Ở tỷ lệ này,
mọi vật thể mà ta thấy được, kể cả những chấm nhỏ nhất,
đều là các thiên hà.
Mỗi thiên hà chứa hàng tỷ mặt trời
và vô vạn thế giới.
Thế nhưng, toàn bộ cả Siêu đám thiên hà Virgo
chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong toàn bộ vũ trụ.
Đây chính là Vũ trụ ở quy mô lớn nhất mà ta biết...
một mạng lưới của hàng trăm tỷ thiên hà.
Nó là dòng cuối cùng trong địa chỉ vũ trụ của chúng ta...
cho tới giờ.
VŨ TRỤ QUAN SÁT ĐƯỢC
Vũ trụ quan sát được?!
Thế có nghĩa là gì?
Kể cả với chúng ta, trên Con tàu của Trí Tưởng Tượng,
cũng có một giới hạn cho tầm nhìn của ta trong không-thời gian.
Đường chân trời vũ trụ của chúng ta.
Vượt quá đường chân trời đó là những phần của vũ trụ
ở cách chúng ta quá xa.
Vẫn chưa có đủ thời gian
trong suốt 13,8 tỷ năm lịch sử của vũ trụ
để ánh sáng từ chúng tới được với chúng ta.
Nhiều người nghi ngờ rằng tất cả mọi thứ...
mọi thế giới, mọi vì sao, thiên hà và siêu đám thiên hà
trong Vũ trụ quan sát được...
chỉ là một bong bóng nhỏ bé trong một đại dương vô tận...
của các vũ trụ khác.
Một Đa vũ trụ.
Vũ trụ chồng lên vũ trụ.
Những thế giới nối dài vô tận.
Cảm thấy mình thật nhỏ bé?
Trong bối cảnh của vũ trụ, chúng ta quả thực nhỏ.
Chúng ta có thể chỉ là những kẻ tí hon, sống trên một hạt bụi,
trôi nổi giữa sự rộng lớn vĩ đại,
nhưng suy nghĩ của chúng ta không nhỏ.
Góc nhìn cấp độ vũ trụ này cũng khá là mới.
Chỉ bốn thế kỷ trước đây, thế giới của chúng ta vẫn không hay biết đến
phần còn lại của vũ trụ.
Chưa hề có kính viễn vọng.
Vũ trụ chỉ là những gì bạn có thể thấy bằng mắt thường.
Ở năm 1599,
tất cả mọi người đều biết rằng Mặt trời, hành tinh và các vì sao
chỉ là những chấm sáng trên trời, quay quanh Trái Đất,
và rằng chúng ta là trung tâm của một vũ trụ nhỏ bé,
một vũ trụ làm ra cho chúng ta.
Chỉ có duy nhất một người trên toàn bộ hành tinh
đã mơ đến một vũ trụ rộng hơn đến vô tận.
Và ông đã làm gì vào đêm đầu năm
của năm 1600?
Ồ, ở trong tù, tất nhiên.
Có một thời điểm trong đời
khi chúng ta lần đầu nhận ra ta không phải là trung tâm của vũ trụ,
rằng chúng ta thuộc về một thứ lớn hơn chúng ta rất nhiều.
Nó là một phần của việc lớn lên.
Và cũng như nó xảy ra với mỗi chúng ta,
nó cũng đã xảy ra với nền văn minh của chúng ta
ở thế kỷ 16.
Hãy tưởng tượng một thế giới chưa có kính viễn vọng,
khi vũ trụ chỉ là thứ bạn có thể nhìn thấy
bằng mắt thường.
Việc Trái Đất đứng yên là điều hiển nhiên,
và mọi thứ trên bầu trời...
Mặt Trời, Mặt Trăng, các ngôi sao, các hành tinh...
đều quay quanh chúng ta... và rồi...
một nhà thiên văn học và giáo sĩ người Ba Lan tên Copernicus
đưa ra một ý tưởng hoàn toàn mới. Trái Đất không phải là trung tâm.
Nó chỉ là một trong các hành tinh, và, giống chúng,
nó chuyển động quanh Mặt Trời.
Nhiều người, như nhà cải cách tôn giáo Martin Luther,
coi đây là một sự phỉ báng thóa mạ với Kinh Thánh.
Họ kinh hoàng.
Nhưng với một người, Copernicus còn chưa đi đủ xa.
Tên ông ta là Giordano Bruno,
và ông là một kẻ nổi loạn bẩm sinh.
Ông khát khao được vượt thoát ra khỏi cái vũ trụ chật hẹp đó.
Ngay cả từ khi còn là một tu sĩ trẻ dòng Dominic ở Naples,
ông đã là một kẻ lạc loài. Đây là thời điểm
khi không hề có tự do trong suy nghĩ ở Italy.
Nhưng Bruno khao khát muốn biết
tất cả về sự Sáng Thế của Chúa.
Ông đã cả gan dám đọc những sách bị cấm bởi Giáo hội,
và đó chính là việc khiến ông mang tội.
Trong một cuốn sách,
một người La Mã cổ đại, đã chết từ trước đó hơn 1,500 năm
thầm bảo với ông về một vũ trụ lớn hơn nhiều
một thứ vô tận như chính ý tưởng của ông về Chúa vậy.
Lucretius yêu cầu người đọc
thử tưởng tượng mình đứng ở biên giới của vũ trụ
và bắn một mũi tên ra ngoài.
Nếu mũi tên cứ đi mãi, vậy hẳn là vũ trụ mở rộng ra vượt hơn thứ
mà bạn tưởng đã là biên giới của vũ trụ.
Nhưng nếu mũi tên không đi mãi...
giả sử nó cắm vào một bức tường... vậy bức tường đó phải nằm ở
vượt hơn thứ mà bạn tưởng đã là biên giới của vũ trụ.
Giờ nếu bạn đứng trên bức tường đó và bắn một mũi tên khác,
vẫn chỉ có hai khả năng có thể như cũ...
nó hoặc là bay mãi ra ngoài vũ trụ,
hoặc nó trúng vào một vật cản,
để rồi bạn có thể đứng trên đó và bắn tiếp một mũi tên nữa.
Dù cách nào, không gian vẫn là vô biên.
Vũ trụ hẳn phải rộng vô tận.
Điều này hoàn toàn hợp lý với Bruno.
Thượng Đế mà ông tôn thờ là vô tận.
Vậy làm thế nào, ông nghĩ, mà sáng tạo của Ngài lại ít hơn thế được?
Đó là công việc ổn định cuối cùng mà ông có.
Và rồi, khi ông 30,
Ông đã có một giấc mơ sẽ quyết định vận mệnh của ông.
Trong giấc mơ này, ông tỉnh dậy trong một thế giới
bao bọc trong một vòm sao khép kín.
Đây là Vũ trụ ở thời của Bruno.
Ông trải nghiệm một cảm giác sợ hãi kinh hoàng,
như thể nền tảng của mọi thứ
đang đổ vỡ dưới chân ông.
Nhưng ông đã thu hết lòng can đảm.
Tôi sải cánh tự tin bay tới vũ trụ
và vút bay tới nơi vô tận, để lại sau lưng mình
thứ những kẻ khác cố nhìn từ xa.
Ở đây, không có trên, không dưới, không biên giới,
không trung tâm.
Tôi thấy rằng Mặt Trời cũng chỉ là một ngôi sao,
và các ngôi sao cũng là các mặt trời khác, mỗi cái được bao quanh bởi các Trái Đất khác
như của chúng ta.
Một sự tiết lộ vĩ đại như vậy như thể
phát hiện ra tình yêu vậy.
Bruno trở thành một người truyền giáo,
truyền bá ý tưởng về sự vô tận trên khắp Châu Âu.
Ông cho rằng những người yêu Chúa khác cũng sẽ tự nhiên tiếp nhận
góc nhìn lớn hơn và lộng lẫy hơn về Chúa này.
Ta thật đã ngu ngốc làm sao.
Ông đã bị khai trừ
bởi Giáo hội Công giáo Roma ở quê nhà của mình,
trục xuất bởi những người theo thuyết Calvin ở Thụy Sĩ,
và bởi những người theo thuyết Luther ở Đức.
Bruno nhận một lời mời
đến phát biểu tại Oxford, Anh.
Cuối cùng, ông nghĩ,
một cơ hội để chia sẻ ý tưởng của mình với những người có thể hiểu mình.
Tôi tới đây để trình bày về một hình ảnh mới của vũ trụ.
Copernicus đã đúng khi nói rằng thế giới của chúng ta
không phải là trung tâm của vũ trụ.
Trái Đất quay quanh Mặt Trời.
Nó là một hành tinh, như mọi hành tinh khác.
Nhưng Copernicus mới chỉ là bình minh.
Tôi mang đến cho các vị Mặt Trời.
Các ngôi sao là những mặt trời rực lửa khác,
làm bởi cùng chất liệu như của Trái Đất,
và chúng cũng có những Trái Đất của riêng chúng,
với cây cối và động vật cũng cao quý như chính chúng ta.
Ông điên hay chỉ là ngu xuẩn vậy?
Mọi người đều biết rằng chỉ có một thế giới.
Điều mọi người biết là sai.
Thượng Đế vô tận của chúng ta đã tạo ra một vũ trụ vô biên.
với vô hạn các thế giới.
Người ta không đọc Aristotle ở nơi ông đến hay sao?
Hay thậm chí là Kinh Thánh?
Tôi xin các vị, hãy chối bỏ tiền nhân, truyền thống, đức tin và uy quyền.
Ta hãy bắt đầu từ đầu,
bằng cách nghi ngờ mọi thứ mà chúng ta cho là
- đã được chứng minh. - Quân dị giáo!
Vô đạo!
Thượng Đế của các người quá nhỏ bé!
Một người thông minh hơn sẽ rút ra được bài học.
Nhưng Bruno không phải người như vậy.
Ông không thể giữ ý tưởng cao vợi về vũ trụ này cho riêng mình,
bất chấp việc sự trừng phạt cho điều đó
ở thời của ông là những hình phạt vô cùng
độc ác và kinh hoàng.
Giordano Bruno sống ở một thời khi không có sự tách biệt giữa Giáo hội và Nhà nước,
hay ý tưởng về tự do ngôn luận như một quyền thiêng liêng của mỗi cá nhân.
Trình bày một ý tưởng khác với quan niệm truyền thống
có thể khiến bạn gặp rắc rối lớn.
Bruno đã mạo hiểm trở về Italy.
Có lẽ ông nhớ nhà.
Nhưng kể cả thế, ông vẫn phải biết rằng quê nhà của ông
là một trong những nơi nguy hiểm nhất ở Châu Âu mà ông có thể đến.
Giáo hội Công giáo Roma duy trì một hệ thống tòa án
tên là “Tòa án dị giáo”,
mục đích duy nhất của nó là để điều tra và tra tấn
bất cứ ai dám nói lên những quan điểm khác với của họ.
Không cần lâu để Bruno rơi vào tay của
các cảnh sát ý nghĩ.
Kẻ lang thang này, người tôn thờ một vũ trụ vô tận,
bị giam cầm trong suốt tám năm.
Liên tục bị tra khảo,
ông vẫn ương ngạnh không chịu từ bỏ quan điểm của mình.
Tại sao Giáo Hội lại sẵn sàng
đi xa đến thế để tra tấn Bruno?
Họ e sợ điều gì?
Nếu Bruno đúng, vậy thì những cuốn sách thiêng
và quyền lực của Giáo hội sẽ bị nghi ngờ.
Cuối cùng, các hồng y của tòa án dị giáo
đã tuyên bố phán quyết của họ.
Ngươi bị kết tội
bởi dám nghi ngờ Chúa ba ngôi
và sự thiêng liêng của Chúa Jesus.
Bởi tin rằng sự thịnh nộ của Chúa là không mãi mãi,
rằng mọi người đều sẽ được cứu rỗi.
Bởi dám đưa ra niềm tin vào các thế giới khác.
Tất cả các cuốn sách ngươi đã viết
sẽ được tập hợp lại và đốt trên Quảng trường Thánh Peter.
Đức Cha, tám năm bị giam giữ vừa qua
đã cho tôi nhiều thời gian để suy nghĩ.
Vậy... ngươi sẽ rút lại lời?
Tình yêu và sự tôn kính của tôi với Đức Sáng thế đã cho tôi ý tưởng về một sự Sáng thế vô tận.
Ngươi sẽ được bàn giao cho chính phủ thành Rome
để phán quyết hình phạt thích đáng
cho những kẻ không biết hối cải.
Có thể là các ngài sợ phải đưa ra bản án này
hơn là tôi sợ phải nghe nó đấy.
10 năm sau cái chết của Bruno,
Galileo lần đầu tiên nhìn qua kính viễn vọng,
và nhận ra rằng Bruno đã đúng.
Dải Ngân Hà được tạo nên bởi vô vạn các ngôi sao
không thể thấy bằng mắt thường,
và một vài đốm sáng trên bầu trời quả thực là những thế giới khác.
Bruno không phải một nhà khoa học.
Ý tưởng của ông về vũ trụ chỉ là một suy đoán may mắn,
bởi ông không có bằng chứng để hỗ trợ nó.
Như mọi suy đoán, nó cũng có thể sai.
Nhưng một khi ý tưởng đã được đưa ra,
nó cho những người khác một mục tiêu để nhắm tới.
Kể cả khi chỉ là để bác bỏ nó.
Bruno đã thoáng thấy sự rộng lớn bao la của không gian.
Nhưng ông không hề có ý niệm gì về sự vĩ đại vô tận của thời gian.
Làm thế nào con người chúng ta, những kẻ hiếm khi sống quá một thế kỷ,
có thể hy vọng hiểu được sự rộng lớn của một quãng thời gian như lịch sử của vũ trụ?
Vũ trụ đã 13,8 nghìn triệu năm tuổi.
Để mường tượng được thời gian của vũ trụ,
ta hãy nén nó vào lịch của một năm.
Lịch vũ trụ bắt đầu vào ngày 1/1 với sự ra đời của vũ trụ.
Nó chứa đựng tất cả những gì đã xảy ra từ đó,
cho đến nay,
thời điểm mà trên lịch là nửa đêm ngày 31/12.
Ở tỷ lệ này, mỗi tháng đại diện cho khoảng 1 tỷ năm.
Mỗi ngày đại diện cho gần 40 triệu năm.
Hãy đi ngược lại xa nhất mức ta có thể,
tới khoảnh khắc đầu tiên của vũ trụ.
Ngày 1/1, vụ nổ Big Bang.
Đó là thời điểm lùi lại xa nhất ta có thể thấy được...
cho tới giờ.
Toàn bộ vũ trụ của chúng ta xuất hiện từ một điểm nhỏ hơn cả một nguyên tử.
Không gian tự nổ tung trong lửa vũ trụ,
khởi đầu cho sự giãn nở của vũ trụ
và sinh ra mọi dạng năng lượng
và mọi loại vật chất chúng ta biết hiện giờ.
Tôi biết nghe khó tin,
nhưng có những bằng chứng quan sát được rất mạnh
ủng hộ cho thuyết vụ nổ Big Bang.
Bao gồm cả lượng khí helium trong vũ trụ
và mức độ sáng của sóng radio còn lại từ vụ nổ.
Khi mở rộng ra, vũ trụ nguội đi
và mọi thứ chìm trong bóng tối trong khoảng 200 triệu năm.
Trọng lực hút lại những khối khí và nung nóng chúng
cho đến khi ngôi sao đầu tiên bừng tỏa sáng
vào ngày 10/1.
vào ngày 13/1, các ngôi sao này tụ lại
thành những thiên hà nhỏ đầu tiên.
Các thiên hà này tiếp tục kết hợp lại thành các thiên hà lớn hơn nữa,
trong đó có cả thiên hà Milky Way, hình thành khoảng 11 tỷ năm trước đây,
vào ngày 15/3 của năm vũ trụ.
Hàng trăm tỷ mặt trời.
Cái nào là của chúng ta?
Nó còn chưa ra đời nữa.
Nó sẽ sinh ra từ tro bụi của những ngôi sao khác.
Thấy những chấm sáng nhấp nháy như paparazzi đấy không?
Mỗi chấm sáng là một siêu tân tinh,
cái chết rực sáng của một ngôi sao khổng lồ.
Các ngôi sao chết và lại sinh ra ở những chỗ như ở đây...
một nhà trẻ của các ngôi sao.
Chúng ngưng tụ lại như nước mưa
từ những đám mây khổng lồ của khí và bụi.
Chúng nóng đến nỗi hạt nhân của các nguyên tử kết hợp lại sâu trong chúng
tạo thành oxy mà ta thở, carbon trong cơ bắp của ta,
canxi trong xương chúng ta, chất sắt trong máu chúng ta,
tất cả chúng đều được nấu
trong lòng rực lửa của những ngôi sao đã biến mất từ lâu.
Bạn, tôi, tất cả mọi người... chúng ta đều được làm từ vật chất sao.
Thứ vật chất sao này được tái tạo và làm giàu,
liên tục và liên tục,
qua những thế hệ sao nối tiếp nhau.
Còn bao lâu nữa Mặt Trời của ta mới sinh ra?
Rất lâu.
Nó sẽ chưa chiếu sáng trong sáu tỷ năm nữa.
Sinh nhật của Mặt Trời là 31/8 trên Lịch vũ trụ...
...4,5 tỷ năm trước đây.
cũng như với các thế giới khác trong Thái Dương Hệ,
Trái Đất được tạo thành từ một đĩa khí và bụi
xoay quanh Mặt Trời mới sinh.
Những va đập liên tục tạo nên các khối mảnh vụn cứ lớn dần.
Thấy thiên thạch đó không?
Không, không phải nó.
Đằng kia kìa.
Chúng ta tồn tại là nhờ trọng lực của thiên thạch bên cạnh đó
chỉ kéo nó một inch về bên trái thôi.
Một inch thì có thể tạo khác biệt gì trên quy mô của Hệ Mặt Trời?
Cứ đợi xem, bạn sẽ thấy.
Trái Đất hứng trọn một cú va đập mạnh trong 1 tỷ năm đầu tiên của nó.
Những mảnh vụn va đập và tích tụ lại trở thành Mặt Trăng của chúng ta.
Mặt Trăng là món quà lưu niệm từ kỷ nguyên bạo lực đó.
Nếu bạn đứng trên bề mặt Trái Đất cổ xưa,
Mặt Trăng trông sẽ sáng hơn hàng trăm lần hiện giờ.
Hồi đó nó gần ta hơn mười lần hiện nay,
khóa trong một vòng trọng lực mạnh hơn nhiều.
Khi Trái Đất nguội đi, biển bắt đầu hình thành.
Những đợt sóng cao gấp hàng ngàn lần hiện giờ.
Qua hàng triệu năm, lực ma sát của sóng biển trên Trái Đất
đẩy Mặt Trăng ra xa.
Sự sống bắt đầu đâu đó trong khoảng này,
Ngày 21/9,
3,5 tỷ năm trước trên thế giới nhỏ bé của chúng ta.
Chúng ta vẫn không biết sự sống bắt đầu thế nào.
Hoàn toàn có khả năng nó đến từ một phần khác của thiên hà.
Nguồn gốc của sự sống
là một trong những bí ẩn lớn nhất chưa giải được của khoa học.
Đó là món súp của sự sống đấy,
tiến hóa mọi công thức sinh học
cho những hoạt động cực kỳ phức tạp của riêng nó.
Đến ngày 9/11, sự sống đã thở, đã di chuyển,
đã ăn, đã phản ứng với môi trường của nó.
Chúng ta chịu ơn những vi khuẩn đầu tiên đó rất nhiều.
Ồ, phải... một điều nữa:
chúng cũng đồng thời phát minh ra... sex.
17/12 là một ngày khá đặc biệt.
Sự sống ở biển thực sự phát triển,
Bùng nổ với một sự đa dạng của động và thực vật cỡ lớn.
Tiktaalik là một trong những động vật đầu tiên mạo hiểm lên mặt đất.
Hẳn nó phải cảm thấy như vừa tới một hành tinh khác.
Các khu rừng, khủng long, chim, côn trùng...
Chúng đều tiến hóa trong tuần cuối của tháng 12.
Bông hoa đầu tiên...
nở vào ngày 28/12.
Khi những khu rừng cổ đại này lớn lên và chết
và chìm xuống dưới bề mặt,
những gì còn lại của chúng biến thành than đá. và chìm xuống dưới bề mặt,
những gì còn lại của chúng biến thành than đá.
300 triệu năm sau,
con người chúng ta đang đốt hết lượng than đá đó để duy trì
và hủy diệt nền văn minh của chính mình.
Còn nhớ thiên thạch đó từ hồi mới hình thành Hệ Mặt Trời không?
Cái đã bị kéo một chút về bên trái ấy?
Giờ nó tới rồi đấy.
Bây giờ là 6:24 sáng ngày 30/12 trên Lịch vũ trụ.
Trong hơn 100 triệu năm,
loài khủng long đã là chúa tể của thế giới,
trong khi tổ tiên chúng ta, những động vật có vú nhỏ,
sợ sệt bò bên dưới.
Khối thiên thạch đã thay đổi tất cả.
Nếu như nó chưa bị kéo đi chút nào,
nó sẽ trượt Trái Đất hoàn toàn,
Và rất có thể khủng long vẫn sẽ ở đây nhưng chúng ta thì không.
Đây là một ví dụ điển hình của sự ngẫu nhiên đến vô cùng,
bản chất may rủi, của sự sống.
Vũ trụ lúc này đã hơn 13,5 tỷ năm tuổi.
Vẫn chưa có dấu hiệu của chúng ta.
Trong biển vô tận của thời gian mà lịch này biểu hiện,
loài người chúng ta chỉ tiến hóa trong giờ cuối cùng
của ngày cuối cùng của năm vũ trụ.
11:59 và 46 giây.
Mọi lịch sử loài người ghi lại được tồn tại trong 14 giây cuối này,
và mọi con người mà bạn đã từng nghe thấy
sống ở đâu đó trong đây.
Tất cả những hoàng đế và các trận chiến, các cuộc di cư và những phát minh,
chiến tranh và yêu thương, mọi thứ trong mọi sách lịch sử,
đểu xảy ra ở đây, trong giây cuối cùng
của Lịch vũ trụ.
Nhưng nếu chúng ta muốn khám phá một khoảnh khắc ngắn ngủi như thế...
...chúng ta sẽ phải thay đổi tỷ lệ.
Chúng ta là kẻ mới có trên vũ trụ này.
Câu chuyện của chúng ta chỉ bắt đầu vào đêm cuối cùng của năm vũ trụ.
Giờ là 9:45 Đêm Cuối Năm.
3,5 triệu năm trước,
tổ tiên chúng ta, của bạn và tôi, để lại những dấu vết này.
Chúng ta đứng dậy, và tách rời khỏi chúng.
Khi chúng ta đã đứng trên hai chân,
mắt chúng ta không còn dán chặt xuống mặt đất nữa.
Chúng ta giờ được tự do nhìn lên và băn khoăn.
Trong hầu hết sự tồn tại của loài người
khoảng 40.000 thế hệ,
chúng ta là những kẻ lang thang,
sống trong những nhóm nhỏ săn bắt và hái lượm,
tạo ra công cụ, kiểm soát lửa,
đặt tên các thứ,
tất cả trong giờ cuối cùng của Lịch vũ trụ.
Để biết điều gì sẽ xảy ra tiếp theo, chúng ta sẽ phải thay đổi tỷ lệ
để thấy phút cuối cùng của đêm cuối cùng
trong Lịch vũ trụ.
11:59.
Chúng ta còn rất trẻ so với thời gian của vũ trụ
đến nỗi chúng ta chưa vẽ bức vẽ đầu tiên của ta
cho tới 60 giây cuối cùng của năm vũ trụ,
chỉ 30.000 năm trước đây.
Đây là khi chúng ta phát minh ra thiên văn học.
Thực ra, chúng ta đều là hậu duệ của các nhà thiên văn.
Sự sống của chúng ta phụ thuộc vào việc đọc các vì sao
để dự đoán thời điểm mùa đông tới
và sự di cư của các đàn thú hoang.
Và rồi, khoảng 10.000 năm trước đây,
có một cuộc cách mạng trong cách chúng ta sống.
Tổ tiên chúng ta học cách định hình lại môi trường,
thuần hóa cây dại và động vật hoang,
đào xới đất đai và định cư.
Điều này thay đổi tất cả.
Lần đầu tiên trong lịch sử loài người,
chúng ta có nhiều hơn mức mình có thể mang.
Chúng ta cần có cách để ghi nhớ chúng.
Và cách nửa đêm đúng 14 giây,
khoảng 6.000 năm trước, chúng ta tạo ra chữ viết.
và chẳng lâu sau chúng ta bắt đầu ghi lại
không chỉ các đám lúa.
Ghi chép cho phép chúng ta lưu lại các ý nghĩ
và gửi chúng đi xa hơn nhiều qua không gian và thời gian.
Những vết khắc nhỏ trên phiến đất sét
trở thành một công cụ để ta chinh phục sự bất tử.
Nó làm thay đổi cả thế giới.
Moses ra đời bảy giây trước đây.
Phật Tổ, sáu giây trước.
Jesus, năm giây trước.
Mohammed, ba giây trước.
Và mới chỉ hai giây trước thôi, dù là tốt hay xấu,
hai nửa của Trái Đất phát hiện ra nhau.
Và mới chỉ trong chính giây cuối cùng
của Lịch vũ trụ thì chúng ta mới bắt đầu dùng khoa học
để tiết lộ các bí mật và quy luật của tự nhiên.
Phương pháp khoa học mạnh đến nỗi
trong vòng chỉ bốn thế kỷ,
Nó đã đưa ta từ cái nhìn đầu tiên của Galileo qua kính viễn vọng
tới việc đặt dấu chân của con người lên Mặt Trăng.
Nó cho chúng ta nhìn xuyên qua không gian và thời gian
và khám phá vị trí của chúng ta trong vũ trụ.
Chúng ta là cách để vũ trụ tự nhận biết chính nó
Carl Sagan đã dẫn đường cho những hành trình đầu tiên vào vũ trụ
Một thế hệ trước đây.
Ông là người truyền bá khoa học thành công nhất
của thế kỷ 20,
nhưng trước hết ông vẫn là một nhà khoa học.
Carl đã đóng góp rất nhiều
cho hiểu biết của chúng ta về các hành tinh. Carl đã đóng góp rất nhiều
cho hiểu biết của chúng ta về các hành tinh.
Ông đã dự đoán đúng về sự tồn tại của các hồ methane
trên Titan, mặt trăng của Sao Thổ.
Ông chứng minh rằng khí quyển buổi đầu của Trái Đất
hẳn đã chứa rất nhiều khí nhà kính.
Ông là người đầu tiên hiểu rằng sự thay đổi theo mùa trên Sao Hỏa
là ảnh hưởng của các cơn bão bụi.
Carl là một nhà tiên phong
trong việc tìm kiếm sự sống và trí tuệ ngoài hành tinh.
Ông đóng vai trò lãnh đạo trong mọi nhiệm vụ thám hiểm
hệ mặt trời suốt 40 năm qua
của Kỷ Nguyên Vũ Trụ.
Nhưng đó chưa phải tất cả.
Đây là cuốn lịch của chính Carl Sagan từ năm 1975.
Hồi đó tôi là ai?
Mới chỉ là một đứa nhóc 17 tuổi từ Bronx
với ước mơ trở thành một nhà khoa học,
và bằng cách nào đó nhà thiên văn học nổi tiếng nhất lúc đó đã có thời gian
để mời tôi tới Ithaca, ở thượng đô New York,
và dành một ngày Thứ Bảy với ông.
Tôi nhớ hôm đó như thể nó mới là ngày hôm qua.
Ông gặp tôi ở bến xe buýt
và đưa tôi đi xem phòng thí nghiệm của ông tại Đại học Cornell.
Carl với ra sau bàn và ký tặng tôi quyển sách này.
"Tặng Neil, một nhà thiên văn tương lai.
Carl."
Đến cuối ngày, ông lái xe đưa tôi về tận bến xe buýt.
Tuyết lúc đó đang rơi mạnh.
Ông viết cho tôi số điện thoại, số điện thoại nhà của ông
lên một mảnh giấy và nói, "Nếu xe buýt không tới được,
gọi chú và hãy đến ở chơi với gia đình chú một tối."
Tôi khi đó đã biết mình muốn làm một nhà khoa học,
nhưng buổi chiều hôm đó, tôi học được từ Carl
kiểu con người mà tôi muốn trở thành.
Ông đã chạm tới tôi và vô vạn người khác,
truyền cảm hứng cho rất nhiều người học, dạy và làm khoa học.
Khoa học là một công việc hợp tác,
kéo dài hàng thế hệ.
Nó là việc truyền ngọn đuốc từ giáo viên tới học sinh tới giáo viên,
một cộng đồng trí óc kéo dài từ các tiền nhân
và đi xa mãi tới tận các vì sao.
Giờ, hãy cùng đi với tôi.
Cuộc hành trình của chúng ta chỉ mới bắt đầu thôi.